• Yönetim

Giresun Eski Yerleşimcileri Makronlar Hakkında

Yazar: Giresun Araştırmaları • 21 Kas 2026 • 2 kez okundu
Giresun Eski Yerleşimcileri Makronlar Hakkında
Makronlar (Antik Yunanca: Makrones), antik çağda Doğu Karadeniz dağları ile Giresun-Trabzon hattının iç kesimlerinde yaşamış, Ksenofon ve Herodot’un eserlerinde yer alan kadim Kafkas/Karadeniz topluluklarından biridir.

Makronlar (Antik Yunanca: Makrones), antik çağda Doğu Karadeniz kıyı şeridinin gerisindeki sarp dağlık vadilerde, özellikle Giresun’un doğu sınırları ile Trabzon ve Çoruh havzası arasındaki bölgede yaşamış en eski yerli topluluklardan biridir. Antik kaynaklarda Tibarenler, Mosinekler ve Halipler ile aynı coğrafi kuşağın kadim halkları arasında anılmışlardır.

İsmin Kökeni ve Etnik Yapıları

Antik Yunan tarihçileri tarafından Makrones olarak adlandırılan bu topluluğun adı, Yunanca "uzun kafalılar" veya "iri yapılılar" anlamına gelen kelimelerle ilişkilendirilse de modern tarih ve dilbilim araştırmaları Makronların Kolhis ve Kartveli (Güney Kafkas) kökenli yerli bir halk olduğunu ortaya koymaktadır. Strabon, kendi döneminde bu topluluğun Sannoi (Çanlar) adıyla da bilindiğini ifade eder.

Antik Kaynaklarda Makronlar

  • Herodot (Tarih): MÖ 5. yüzyılda yaşayan Herodot, Pers Kralı I. Dareios’un oluşturduğu 19. Satraplık (vergi bölgesi) içerisinde Tibarenler, Mosinekler ve Marlar ile birlikte Makronların da yer aldığını yazar. Herodot ayrıca Makronların MÖ 480 yılında Pers ordusu saflarında Yunanistan seferine katıldıklarını ve keçi kılından dokunmuş giysiler ile ahşap miğferler taşıdıklarını kaydeder.
  • Ksenofon (Anabasis / On Binlerin Dönüşü): MÖ 400 yılında ordusuyla Karadeniz kıyısına ulaşmaya çalışan Ksenofon, Trabzon’a inmeden önce sarp ve ormanlık Makron ülkesinden geçtiğini anlatır. Ksenofon’un ordusundaki eski bir kölenin Makronların dilini tanıması sayesinde iki taraf arasında kan dökülmeden barış antlaşması yapılmış, Makronlar Yunan ordusuna yol gösterip pazar kurarak erzak sağlamıştır.
  • Strabon (Geographika): Antik coğrafyacı Strabon, Trabzon ve Giresun’un doğusundaki dağlık hinterlandda yaşayan Makronların son derece özgürlüklerine düşkün ve savaşçı bir dağ halkı olduğunu belirtir.
  • Rodoslu Apollonios (Argonautika): Argonautların Karadeniz seferi destanında, Giresun açıklarından doğuya doğru ilerlenirken kıyının gerisindeki dağlarda Makronların yaşadığı zikredilir.

Temel Özellikleri, Yaşam Tarzı ve Kültürleri

  • Coğrafya ve Yerleşim: Doğu Karadeniz Dağları’nın geçit vermeyen sık ormanları ve derin vadilerinde, dış müdahalelere kapalı dağınık köy yerleşimlerinde yaşamışlardır.
  • Savaşçı Donanım ve Gelenekler: Ksenofon ve Herodot’un aktardığına göre kıldan örülmüş tunikler, örme kalkanlar ve kısa mızraklar kullanır; antlaşma yaparken karşılıklı mızrak değiş tokuşu gerçekleştirip tanrılarını şahit tutarlardı.
  • Ekonomi ve Geçim: Dağ hayvancılığı, ormancılık, bal üretimi ve iç kesimlerle kıyı limanları arasındaki kervan yollarının güvenliği üzerinden geçimlerini sağlamışlardır.

Giresun ve Doğu Karadeniz Tarihindeki Yeri

Giresun’un doğu ilçeleri (Eynesil, Görele, Çanakçı ve Tirebolu hattı) ile Trabzon arasındaki tarihsel geçiş kuşağında yer alan Makronlar; Tibarenler, Mosinekler ve Halipler ile birlikte bölgenin antik çağdaki yerli halk mozaiğini tamamlamaktadır.